Warszawa2040+: Etap wniosków za nami. Jak głosy mieszkańców zmienią mapę miasta?

Warszawa stoi u progu historycznych zmian w planowaniu swojej przyszłości. Strategia #Warszawa2040+ to nie tylko zestaw urzędowych dokumentów, ale przede wszystkim kompleksowa wizja rozwoju stolicy, która ma odpowiedzieć na wyzwania współczesności: od zmian klimatycznych, przez bezpieczeństwo, aż po jakość codziennego życia w lokalnych społecznościach.

Warszawa2040+ to wspólna nazwa dla dwóch kluczowych dokumentów, nad którymi pracują władze miasta: Strategii Rozwoju #Warszawa2040+ oraz Planu Ogólnego m.st. Warszawy. Strategia określa cele miasta w perspektywie długookresowej oraz tworzy ramy dla podejmowania spójnych decyzji w obszarach takich jak inwestycje, transport, polityka społeczna czy ochrona zasobów naturalnych. 

Proces kształtowania przyszłości stolicy w ramach projektu Warszawa2040+ przeszedł właśnie przez jeden z najważniejszych etapów, jakim jest zbieranie uwag od mieszkańców Warszawy. Ten etap partycypacji społecznej wzbudził spore zainteresowanie, ale też stał się polem do dyskusji nad samą formą dialogu urzędu z mieszkańcami. Zgodnie z harmonogramem, przyjmowanie wniosków zostało już zakończone, a warszawiacy mieli okazję wyrazić swoje oczekiwania wobec tego, jak w przyszłości ma być zagospodarowana przestrzeń ich osiedli, dzielnic i całego miasta.

Głównym kanałem komunikacji w tym procesie był dedykowany formularz online. Choć cyfryzacja procesu miała na celu usprawnienie analizy tysięcy zgłoszeń, wiązała się z konkretnymi ograniczeniami technicznymi. Największym wyzwaniem dla osób zaangażowanych w sprawy lokalne okazał się być limit słów. Każda uwaga mogła liczyć maksymalnie 1000 znaków. Dla mieszkańców chcących złożyć obszerne propozycje, taka bariera wymuszała dużą dyscyplinę słowa, a w wielu przypadkach konieczność rozbijania jednego zagadnienia do kilku osobnych kategorii. Dodatkowym aspektem był brak możliwości złożenia dokumentów bezpośrednio w urzędzie. Z perspektywy organizacyjnej takie podejście zapewnia jednolitość bazy danych i przyspiesza przetwarzanie informacji, jednak z perspektywy obywatela mogło być odbierane jako mniej elastyczne. 

W ramach konsultacji Strategii Rozwoju Warszawy 2040+ swoje uwagi złożyła m.in. Mazowiecka Wspólnota Samorządowa, która przekazała łącznie 65 szczegółowych uwag i propozycji zmian. MWS zaproponował m.in. rezerwację 50–100 ha terenu pod Dzielnicę Administracyjną, obejmującą m.in. wyprowadzenie Ministerstwa Obrony Narodowej poza zwartą zabudowę miejską i stworzenie tzw. „Polskiego Pentagonu” na obszarze Rembertowa lub Wesołej. W uzasadnieniu wskazano, że Warszawa, jako europejska stolica, nie posiada reprezentacyjnej dzielnicy rządowej, a obecna lokalizacja MON jest chaotycznie wymieszana z zabudową mieszkaniową. Kolejna istotna propozycja to pozyskiwanie 5 tys. mieszkań komunalnych rocznie, co dałoby 50 tys. lokali do 2035 roku, oraz zagospodarowanie 100% pustostanów do 2030 roku. Wskazano, że strategia ogranicza się do ogólnych deklaracji „rozwoju zasobu”, bez konkretnych liczb, terminów i źródeł finansowania. Szacunkowy koszt realizacji tych działań określono na 10 mld zł w latach 2025–2035. Zaproponowano także stworzenie Warsaw Safari Park o powierzchni ok. 200 ha, zlokalizowanego m.in. w kierunku Powsina i Konstancina, lub Kampinoskiego Parku Narodowego, ewentualnie Modlina lub Jeziora Zegrzyńskiego. Projekt zakładałby podział na strefę safari (120 ha), immersyjną (50 ha) oraz edukacyjną (20 ha), umożliwiając utrzymanie dużych gatunków zwierząt, takich jak słonie, żyrafy, nosorożce, lwy i tygrysy. W uzasadnieniu podkreślono, że obecne ZOO o powierzchni ok. 40 ha nie spełnia standardów dobrostanu dużych zwierząt. Koszt inwestycji oszacowano na 2,5 mld zł, z realizacją ok. 2033 roku.

Przedstawione propozycje to jedynie część pomysłów nadesłanych w ramach konsultacji Strategii Rozwoju Warszawy 2040+. Uwagi do dokumentu zgłaszały nie tylko organizacje społeczne, ale również mieszkańcy, eksperci, urbaniści oraz przedstawiciele różnych środowisk. Łącznie do urzędu trafiły tysiące opinii i postulatów, obejmujących szerokie spektrum tematów – od planowania przestrzennego i transportu, przez mieszkalnictwo, po kwestie środowiskowe i wizerunkowe miasta.

Obecnie miasto znajduje się na etapie analizy nadesłanych dokumentów. Każdy głos ma stać się częścią fundamentu, na którym wyrośnie nowa Warszawa. Wyniki tych prac pokażą, na ile uwagi mieszkańców realnie wpłyną na ostateczny kształt Planu Ogólnego i Strategii #Warszawa2040+.