Integracja sensoryczna - jak zauważyć jej dysfunkcje?

Integracja sensoryczna jest jedną z podstaw prawidłowego rozwoju dziecka. To umiejętność, która pozwala we właściwy sposób odbierać, porządkować i składać w jedną spójną całość bodźce wzrokowe, smakowe, węchowe, słuchowe, dotykowe oraz te pochodzące z ruchu i grawitacji – dochodzące do mózgu za pośrednictwem naszych zmysłów.

Integracja sensoryczna kształtowana jest przez całe życie, jednak najbardziej intensywnie przebiega w ciągu pierwszych trzech lat życia. Dysfunkcje integracji sensorycznej nie są związane z uszkodzeniem narządów zmysłów, np. z niedosłuchem czy krótkowzrocznością. Dotyczą one nieprawidłowości w zakresie przetwarzania bodźców sensorycznych w obrębie następujących systemów: czuciowego (dotykowego i proprioceptywnego), przedsionkowego, słuchowego, wzrokowego, węchowego i smakowego. Problemów z odbieraniem bodźców i ich interpretacją nie należy lekceważyć, ponieważ nie znikną same, a brak podjęcia odpowiedniego leczenia może je tylko pogłębić i prowadzić do opóźnień w rozwoju.

Do objawów dysfunkcji integracji sensorycznej najczęściej zaliczamy: 

- wzmożoną lub obniżoną wrażliwość na bodźce;

- niewłaściwy poziom uwagi;

- obniżony poziom koordynacji ruchowej;

- opóźniony rozwój mowy;

- nieprawidłowy poziomem aktywności ruchowej;

- trudności w zachowaniu. 

Dysfunkcje te mogą występować zarówno u dzieci w normie intelektualnej a także z trudnościami w uczeniu się, jak i z niepełnosprawnością intelektualną, ruchową oraz z autyzmem, nadpobudliwością psychoruchową. Ich nasilenie jest różne, od lekkiego do znacznego.

Dysfunkcje integracji sensorycznej wpływają na uczenie się, zachowanie i rozwój społeczno-emocjonalny dziecka.

Należy uważnie obserwować dziecko, aby wychwycić nieprawidłowości w rozwoju integracji sensorycznej. Niepokojącymi sygnałami są:

- niepokój, płaczliwość, kłopoty z zaśnięciem;

- gdy dziecko nie lubi przytulania;

- gdy je tylko niektóre potrawy lub ma trudności z samodzielnym piciem, żuciem i przełykaniem pokarmów;  

- źle toleruje zabiegi wokół niego: obcinanie włosów, paznokci, mycie twarzy, zębów, smarowanie kremem, czesanie itp.

- ma problemy z samodzielnym myciem się, ubieraniem;

- ma słabą równowagę;

- jest nadruchliwe, nie może usiedzieć (albo ustać) w jednym miejscu;

- trudno się koncentruje, a łatwo rozprasza;

- jest impulsywne, nadwrażliwe emocjonalnie, często się obraża;

- bywa uparte;

- w porównaniu do innych dzieci porusza się zbyt szybko lub za wolno,

- uwielbia ruch, poszukuje go, dąży do niego;  

- niedostatecznie reaguje na bodźce, nie zauważa silnych dźwięków czy zapachów, 

- nie ma dominacji jednej ręki;

- ma trudności z czytaniem i pisaniem, częściej niż inne dzieci w jego wieku myli, odwraca znaki graficzne, ma trudności w przepisywaniu, przerysowywaniu z tablicy.

Terapia integracji sensorycznej pomaga w osiągnięciu właściwej współpracy wszystkich rozwijających się zmysłów dziecka. Prawidłowa integracja sensoryczna zmysłów pomaga dziecku w codziennym funkcjonowaniu oraz sprawia, że w przyszłości będzie miało ono mniej problemów w szkole i w dorosłym życiu. Terapia wspiera również pokonywanie trudności z czytaniem, pisaniem i mową, a najlepsze jej rezultaty osiągane są w przypadku możliwie wczesnej diagnozy i podjęcia specjalistycznego leczenia.

Jeśli dostrzegasz u swojego dziecka choćby kilka z tych objawów, skontaktuj się ze specjalistą:

Centrum Terapeutyczne Istota

Ul. Brunona Schulza 14, 01-682 Warszawa
Pon. – sob.: 8:00-21:00

+48 502 548 815
[email protected]